Bijstand zelfstandigen: wijzigingen levensvatbaarheidstoets
Wat verandert er?
Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004) wordt op een aantal punten aangepast. De belangrijkste wijzigingen:
Kortere standaardtermijn voor bijstand aan startende ondernemers De standaardperiode waarvoor bijstand aan startende zelfstandigen wordt verleend, gaat van 36 maanden naar 18 maanden. Die termijn kan wel worden verlengd tot maximaal 36 maanden als dat nodig is.
Bijstand met terugwerkende kracht alleen bij nog lopend bedrijf Een zelfstandige die stopt met zijn of haar bedrijf, kan voortaan alleen nog bijstand met terugwerkende kracht aanvragen als het bedrijf op het moment van de aanvraag nog niet is beëindigd. Dit wordt expliciet vastgelegd in een nieuw artikel (27a).
Experimenten maximaal drie jaar Voor experimenten binnen het Bbz 2004 geldt voortaan een maximale duur van drie jaar, in afwijking van de algemene experimenteerbepaling in de Participatiewet.
Diverse Participatiewet-wijzigingen gelden niet voor het Bbz Een reeks artikelen uit de Participatiewet die voortvloeien uit de ‘Participatiewet in balans’ — waaronder nieuwe regels over vermogen, bufferbudget, bijverdiengrenzen en aanvraagprocedures — worden uitdrukkelijk buiten toepassing verklaard voor het Bbz 2004. Het Bbz heeft een eigen systematiek die niet zonder meer aansluit bij die van de reguliere bijstand.
Wat betekent dit voor jou?
Ben je zzp’er of startende ondernemer en overweeg je een beroep te doen op het Bbz? Dan zijn er een paar dingen om rekening mee te houden:
-
Startende ondernemer: De bijstand wordt in eerste instantie voor 18 maanden verleend in plaats van 36 maanden. Verlenging is mogelijk, maar is niet automatisch. Check bij je gemeente of adviseur wat dit voor jouw situatie betekent.
-
Bedrijf beëindigd? Wil je bijstand met terugwerkende kracht aanvragen, dan moet je bedrijf op het moment van de aanvraag nog actief zijn. Is het bedrijf al gestopt, dan kom je daar waarschijnlijk niet meer voor in aanmerking. Twijfel je? Vraag tijdig advies.
-
Nieuwe Participatiewet-regels: Verbeteringen uit de ‘Participatiewet in balans’ — zoals ruimere bijverdiengrenzen of een bufferbudget — gelden niet automatisch voor het Bbz. Het Bbz blijft een aparte regeling met eigen voorwaarden.
De inwerkingtreding van dit besluit is vastgesteld op 1 januari 2027 (Stb. 2025, 313).
Zo pakt het uit in de praktijk
Daan vraagt Bbz-bijstand aan omdat zijn inkomen in de opstartfase te laag is. Onder de nieuwe regels krijgt hij bijstand voor 18 maanden in plaats van 36. Zijn gemeente kan de termijn daarna verlengen tot maximaal 36 maanden, maar Daan moet daar actief om vragen en aantonen dat verlenging nodig is.
Fatima heeft haar bedrijf vorige maand beëindigd en wil nu alsnog bijstand met terugwerkende kracht aanvragen voor de periode dat ze nauwelijks inkomen had. Omdat haar bedrijf op het moment van de aanvraag al is gestopt, komt ze onder de nieuwe regels niet meer in aanmerking voor bijstand met terugwerkende kracht.
Fictieve voorbeelden ter illustratie — jouw situatie kan anders uitpakken.
Eén mail per maand met alleen de regels die jouw ondernemingsvorm raken. Geen ruis, geen spam.
Afmelden kan altijd met één klik.Privacyverklaring. Double opt-in.
Geen fiscaal advies. Controleer altijd de actuele informatie via de officiële bron hierboven en raadpleeg een belastingadviseur voor jouw specifieke situatie.